Een wolf in schaapskuddes

Vandaag kwam mijn goede vriend Joseph terug uit de bergen. Joseph is een beetje een rare eenling die al een eeuwigheid geleden de brave Hollandse burgermaatschappij verliet om zich als een soort van stateloze te vestigen waar het hem uitkwam, zolang het hem uitkwam. Ik moet zeggen, in ons dorp houdt hij het al flink lang uit, dus dat rusteloze is er wel een beetje afgesleten in de loop der jaren. En van de licht ontvlambare vechtersbaas van vroeger, die zijn schamele kunstgebit dankt aan een paar rake klappen van de gendarmerie, is ook niet veel meer over. Vroeger -in zijn stoere tijd- voorzag hij in zijn levensonderhoud als bosarbeider; een loodzwaar beroep, en niet alleen omdat het omzagen van mansdikke bomen een enorme aanslag op je fysiek doet. Dat doet de bijbehorende, rijk besproeide omgang met ruige kameraden in niet mindere mate. Er was een tijd dat Joseph dacht dat hij de veertig niet zou halen, tegenwoordig denkt hij (soms) aan z’n oude dag. Vandaag de dag doet hij in tuinonderhoud, hetgeen voornamelijk bestaat uit snoeiwerk en grasmaaien, maar onderschat dat laatste niet: een tuin maaien betekent hier vaak een hectare of wat ondoordringbaar opgeschoten wildgroei tot aanvaardbare proporties terugdringen met een ‘debroussailleuse’ (bosmaaier), waarbij je uur na uur dezelfde rugverziekende zwaaibeweging maakt met een roterende maaier aan de ene kant van een stang, en een zware benzinemotor -half op je rug- aan het andere uiteinde.
Joseph huist in een veredelde cabanon waar hij tot aan z’n dood mag blijven wonen van de boer op wiens land die staat, in ruil voor wat hand- en spandiensten. Een stenen kot zonder toilet, maar met een serieus te nemen houtfornuis dat tevens als verwarming dienst doet, met tv en -sinds ik een nieuwe moest om bij de tijd te blijven- een pc met Windows 95. Hij schrijft er een dagboek op, en anarchistische pamfletten. Maar sinds de printer het begeven heeft komen die niet verder dan het beeldscherm. Ik heb nog geen vervangend afdrukapparaat kunnen vinden dat met de klassieke computer wil samenwerken en waarvoor ook nog eens inktpatronen te vinden zijn.
Maar goed, Joseph kwam vandaag terug uit de bergen. Hij heeft er een vriend, die schapen houdt en die ze samen tijdens de transhumance aan het begin van de zomer vanuit het dal naar boven brengen, en aan het eind van de zomer weer naar beneden. Gewoon te voet, zoals het vroeger ging, en niet met vrachtwagens zoals het tegenwoordig gaat; dat is te duur. Wel dragen ze felkleurige hesjes en is het oude bestelbusje dat de proviand vervoert en waar ze onderweg in slapen als het regent, voorzien van een oranje zwaailicht. Dat moet, van de lokale overheid, voor de veiligheid. Evengoed worden ze regelmatig bijna van de sokken gereden door ongeduldige toeristen die zo’n langzaam voortsjokkende troupeau allesbehalve pittoresk vinden en die die wandelende wolbalen het liefst zonder jas op hun bord zouden willen vinden in het prijzige sterrenrestaurant waarvan de reservering door hun verlate aankomst dreigt te verlopen.
Joseph houdt van de bergen in de zomer. Het is er rustiger en koeler, er heerst nog de sfeer van hoe het was vóór alle authenticiteit uit het Provençaalse plattelandsleven werd weggemoderniseerd.
Maar erger nog dan die ‘wolven van de weg’ vinden Joseph en zijn vriend -en met hen tal van andere schaapherders- de echte wolven die hun schapen en lammeren afslachten. Sinds de eerste wolven hun intrede deden in het Parc du Mercantour in 1992 is hun populatie razendsnel gestegen. Ze breidden hun territorium navenant uit en worden nu gesignaleerd in minstens negen departementen, waaronder in de regio PACA de Alpes-de-Haute-Provence, de Hautes-Alpes, de Alpes-Maritimes en de Var. Dat kan, omdat de wolven tot beschermde diersoort zijn verklaard. Bovendien hebben ze geen natuurlijke vijanden. En ze zijn hondsbrutaal: ook op klaarlichte dag, terwijl er schaapherders en herdershonden bij zijn, aarzelen ze niet om een kudde aan te vallen. Zo lieten al duizenden schapen het leven sinds de herintroductie van de wolf, die volgens natuurgroeperingen ‘in het Franse landschap thuishoort’. Alleen al in de laatste twee weken zijn er meer dan honderd schapen en lammeren afgeslacht. De herders staan machteloos, want afschieten mag niet, hoewel de minister van Milieu Nathalie Kosciusko-Morizet, na vele smeekbeden eindelijk overstag lijkt te gaan en ‘het beschermen van kuddes’ in een versoepelde regelgeving denkt te gaan opnemen. Herders zullen dan niet meer in de bak belanden als ze een wolf die hun kudde aanvalt, zonder pardon neerknallen.
Begrijp me niet verkeerd, ik ben tegen het neerknallen van dieren. Maar ik kan me goed voorstellen dat je als herder ook niet met de armen over elkaar blijft staan toekijken hoe een stel wolven je schapen te grazen neemt. Voor wie wil zien hoe dat gaat: kijk hier. “Neuh”, zegt Joseph, terwijl ik een limonadeglas wijn voor hem neerzet (aan lullige wijnglaasjes doet hij niet), “maar daar hebben we zo’n ministersvrouwtje ook niet voor nodig. Je denkt toch niet echt dat zo’n wolf dat overleeft?” In de Hautes-Alpes lopen er in elk geval al twee minder rond…

Kijk, Zuid-Frankrijk!

Een idee van Renée Vonk-Hagtingius, schrijver, journalist, copywriter, vertaler en hoofdredacteur van www.coteprovence.nl

8 gedachten over “Een wolf in schaapskuddes

  • zo 31 juli 2011 om 11:49
    Permalink

    Wat een mooi stukje heb je hier geschreven!
    De wolf is de laatste tijd erg geromantiseerd, terwijl hij vroeger als incarnatie van alle kwaad werd beschouwd.
    Misschien wordt het weer tijd voor een louvetier, die de wolvenstand op peil houdt.
    Kenavo

    Beantwoorden
    • zo 31 juli 2011 om 15:52
      Permalink

      Dag Kenavo,
      Dank je wel!
      Ik ben alleen bang dat de herders zichzelf als louvetiers beschouwen; zijn er wolven in de buurt -ook al hebben ze nog niks gedaan- dan worden ze zonder pardon afgeschoten en dan ‘verdwijnen’ ze gewoon.

      Beantwoorden
  • zo 31 juli 2011 om 12:22
    Permalink

    Hallo René,

    Knap hoe je elke keer weer een leeswaardig stuk in elkaar weet te sleutelen.
    In jouw artikel over de wolven las ik een behoefte aan een printer, ik heb een HP pcs 2410 Photosmart (zeer,zeer, weinig gebruikt) en event. ook nog een LCD scherm over, mag gratis afgehaald worden. Wij wonen 30 KM. NO van Montpellier.

    Groet,
    Fred Andriessen
    “La Felicita”
    Rte. de St. Bauzille
    34270 Vacquieres

    0467542378
    fred.andriessen@orange.fr

    Beantwoorden
    • zo 31 juli 2011 om 16:07
      Permalink

      Dag Fred,
      Wat ontzettend aardig van je! Maar ik ben bang dat het niet zal werken. Heb op internet even uitgezocht of er drivers zijn voor jouw printer en een pc op Windows 95, en die zijn er niet, wat betekent dat je hem er dus niet op kunt aansluiten. Ook is de afstand een beetje een probleem: je woont bijna 300 km bij ons vandaan…..
      Maar geweldig bedankt voor het aanbod!

      Beantwoorden
  • vr 30 maart 2012 om 21:31
    Permalink

    In reactie op een stukje in ‘the french connection’ kwam ik al zoekende naar meer info bij dit geweldige stukje terecht.
    Als fokker van het hondenras ‘Kangals / Anatolische herders begrijp ik echter niet waarom de herders dit ras niet hebben om de schapen te beschermen tegen de wolven. In Turkije worden deze honden al eeuwen ingezet om kuddes te beschermen! Mischien iets voor de herders om te overwegen?
    Groet,
    Samantha

    Beantwoorden
    • za 31 maart 2012 om 12:01
      Permalink

      Dag Samantha,
      De meeste herders hier hebben Pyreneeënhonden ( http://www.buvettedesalpages.be/2004/12/patou.html ) en die doen doorgaans uitstekend hun werk. Maar die wolven zijn behoorlijk slim: één stelletje leidt de honden af aan de ene kant van de kudde, en een ander stelletje valt de troupeau aan de andere kant aan. Het is gebeurd voor je er erg in hebt. Ik vermoed dat ook die Anatolische herders er weinig aan zullen kunnen veranderen. Maar ik geef je tip in elk geval door, bedankt!

      Beantwoorden

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: